Fjallafræhyrna
Cerastium nigrescens var. laxum
er sjaldan á
láglendi, en algeng hátt til fjalla. Að jafnaði er hún algeng
eftir að komið er upp í 700 m hæð. Hún líkist mjög músareyra, sem
er algengt frá láglendi upp í sömu hæð og fjallafræhyrnan. Helztu
einkenni sem greina hana frá músareyra eru breiður og ávalur bikarbotn,
breiðari bikarblöð með ávalari oddi, fagurgrænni litur og minni loðna á
blöðum, og heldur styttri krónublöð.
Fjallafræhyrnan er fjölær jurt með
marga jarðlæga eða uppsveigða blaðsprota og blómstöngla. Stönglarnir eru
loðnir, einkum þéttloðnir efst. Blómin eru fimmdeild, 1-1,5 sm í
þvermál. Krónublöðin eru hvít, klofin í endann, oftast um þriðjungi
lengri en bikarblöðin. Bikarblöðin eru 6-8 mm löng, egglaga eða
breiðlensulaga, odddregin, kirtilhærð, himnurend. Fræflar eru tíu, ein
fræva með fimm stílum. Aldinið er um 8-10 mm langt tannhýði með tíu
tönnum. Fræin eru gulbrún, um 1 mm í þvermál. Bikarinn, bikarblöðin og
aldinið öll hlutfallslega styttri og breiðari en á músareyra. Laufblöðin
eru gagnstæð, stilklaus, öfug-egglaga eða oddbaugótt, 0,8-1,5 sm löng og
4-8 mm breið, töluvert loðin, einkum á röndunum.
Fjallafræhyrnan vex í
skriðum, á melum og rindum hátt til fjalla. Hún berst stöku sinnum með
ám niður undir láglendi. Algengustu hæðarmörk eru frá um 700 m hæð upp í
1300-1400 m. Nyrzt á landinu finnst hún stundum miklu
neðar, niður í 100-200 m hæð, og stöku sinnum berst hún með ám frá
fjöllum niður á eyrar á láglendi. Hæstu fundarstaðir eru í Snæfelli í
1520 m hæð, suðvestan í Tungnafellsjökli í 1400-1510 m hæð og á
Hvannadalshrygg í 1460 m hæð. Hún er útbreidd um allt landið þar sem
fjöll eru nægilega há.

Fjallafræhyrnan er
fagurgrænni, með styttri krónublöð og kúptari bikarbotn en
músareyrað. Myndin er tekin uppi á Skógaheiði,
Austur-Eyjafjöllum árið 1986