Til baka

Jarðhitagróður

Jarðhitagróður er mjög sérstæður fyrir Ísland. Fjölbreytni hans er mikil ekki síður en fjölbreytni jarðhitasvæðanna. Á mörgum jarðhitasvæðum er lítið um gróður annan en örverur. Til þess að annar gróður geti þrifist, þarf hóflegur hiti að leika um land sem hefur sæmilegan jarðveg. Blómplöntur, byrkningar eða mosar þola tæplega jarðvegshita sem fer yfir 45° C. Nokkrar plöntur á Íslandi vaxa eingöngu í volgum jarðvegi, t.d. naðurtunga, laugadepla, grámygla og vatnsnafli. Aðrar hafa sterka tilhneigingu til að vaxa í volgum jarðvegi en vaxa einnig í köldum jarðvegi. Í þeim hópi eru græðisúra, klappadúnurt, blóðberg, blákolla og skarifífill.   Mikill mismunur er oft á gróðri jarðhitasvæðanna eftir landshlutum svo og eftir mismunandi aðstæðum á hverasvæðunum.

jardhita8r.jpg (125066 bytes)

jardhita1r.jpg (259595 bytes)

jardhita5r.jpg (133031 bytes)
Hér að ofan er jarðhitagróður frá Bjarnarflagi og Jarðbaðshólum í Mývatnssveit. Til vinstri eru naðurtunga, blóðberg og skarifíflar mest áberandi. Víða á jarðhitasvæðum er blóðberg mjög ríkjandi í gróðri, og blómstrar þá snemma á vorin, löngu á undan því blóðbergi sem vex í köldum jarðvegi. Svipað má segja um blákolluna, sem er mest áberandi á miðmyndinni, hún blómstrar mjög snemma við jarðhitann.  Á myndinni lengst til hægri vaxa naðurtunga, blóðberg og krækilyng saman í sátt og samlyndi. Hún er tekin í hrauni nyrzt í Bjarnarflagi í Mývatnssveit sumarið 2001.
jardhita2r.jpg (226434 bytes)

jardhita4r.jpg (164170 bytes)

 jardhita6r.jpg (131021 bytes)
Á myndinni til vinstri hér að ofan, er klappadúnurt mest áberandi í gisnum jarðhitagróðri, en mýrasóley (með hvítum blómum) er þarna einnig, svo og skammkrækill, en hann fylgir oft jarðhitagróðri. Myndin fyrir miðju er frá Reykjadölum við Hveragerði og sýnir græðisúru, grámyglu ásamt breiðu af nistmosa (í skugganum til hægri). Á myndinni lengst til hægri má sjá jarðhitagróður í volgum læk, einnig í Hveragerði. Ljósgrænu flákarnir er laugadepla fljótandi í yfirborðinu, en þeir dökkgrænu eru hjartanykra, sem ber blöðin á kafi í volgu vatninu. Í þessu samfélagi vex einnig laugabrúða, en kemur ekki fram á myndinni. Laugadepla finnst eingöngu við jarðhita, en hjartanykra vex venjulega í stöðuvötnum, en sækir alltaf á þá staði þar sem heitar uppsprettur koma inn í vötnin.