 |
 |
 |
| Skollakræða |
Dílaskóf |
Vaxtarga |
Á
Íslandi eru nú þekktar um 750 tegundir af fléttum. Fléttur eru gróft
flokkaðar í þrennt: runnfléttur, blaðfléttur og hrúðurfléttur. Runnflétturnar
eru myndaðar af sívölum eða flötum greinum líkt og sést á myndinni lengst til
vinstri, en blaðflétturnar (skófirnar) mynda þunn blöð sem hægt er að losa frá
undirlaginu, oftast í heilu lagi ef notaður er hnífur. Blaðkennd er dílaskófin á
myndinni fyrir miðju. Hrúðurfléttur eru fastar við undirlagið, og er oftast ekki
hægt að skafa þær af steinum án þess að þær molni niður. Nokkrar slíkar eru á
steininum lengst til hægri.
Fléttur
eru sambýlisverur, þannig að hver flétta er gerð af asksveppi sem þekur yfirborð
hennar að utan, og grænþörungi eða bláþörungi, sem gefa sumum þeirra grænan lit,
og sjá um ljóstillífun fléttunnar. Þörungarnir framleiða þannig lífræn
næringarefni fyrir sveppinn. Sumar fléttur eru sambýli þriggja lífvera, þ.e.
asksvepps, bláþörungs og grænþörungs. Bláþörungarnir hafa þá eiginleika fram
yfir aðra þátttakendur í sambýlinu, að geta bundið nítur úr andrúmsloftinu.
Fléttur
vaxa á margs konar undirlagi, á grónum jarðvegi, á steinum, trjáberki, unnum viði,
steinsteypu, hornum, og jafnvel á járni. Sumar tegundir fléttna vaxa eingöngu á
klettum í fjöru þar sem saltur sjórinn flæðir reglulega yfir, aðrar halda sig við
vatnsrásir á klettum, og enn aðrar vaxa eingöngu á steinum í lækjum eða á kafi í
vatni.
Ef
þú vilt kynnast fléttum betur og skoða myndir af nokkrum sýnishornum, þá skaltu
smella á nafn fléttunnar á listanum hér til vinstri. |