 |
 |
 |
| Nađurtunga |
Köldugras |
Skollafingur |
Á
Íslandi vaxa um 37 tegundir af byrkningum. Til byrkninga teljast burknar, elftingar
og jafnar, ásamt tungljurtum og álftalaukum. Byrkningar mynda engin frć eins og
blómplöntur, og bera engin blóm. Í stađ ţess bera ţeir gróhirzlur sem framleiđa
mikiđ magn af gróum. Burknar bera gróhirzlurnar í gróblettum neđan á blöđunum,
elftingar bera gróhirzlur í gróaxi efst á toppi stöngulendanna, en jafnar bera ţćr
í blađöxlunum. Álftalaukar sem vaxa á kafi í vatni bera gróhirzlurnar í slíđrum
viđ blađfótinn.
Ţegar
gró byrkninganna spíra, myndast í fyrstu forkím (kynliđur) sem tekur mismunandi
langan tíma ađ ţroskast. Forkímiđ er ćtíđ smávaxiđ, stundum grćnt og blađlaga,
en er í sumum tilfellum blađgrćnulaust og ţroskast neđanjarđar. Á forkíminu
myndast kynfrumur, og á ţví verđur frjóvgun. Af okfrumunni sem myndast viđ samruna
kynfrumanna vex síđan upp byrkningurinn sjálfur, elftingin, burkninn, tungljurtin eftir
ţví hvađa flokki forkímiđ tilheyrir. Ţroskun forkímsins getur tekiđ frá
fáum vikum (burknar og elftingar) upp í nokkur ár (tungljurtir).
Úti
í náttúrunni eru forkímin lítiđ áberandi, en ef ţiđ veljiđ og skođiđ
klóelftingu, má sjá mynd af forkími hennar sem tekin var úti í Surtsey fyrir
allmörgum árum síđan. |